Büyükada’nın Tarihi
Büyükada’da Bizans İmparatorlugu öncesi yerleşimler hakkında kisitli bilgiye sahibiz. Muhtemelen Antik Çağlarda yerleşim yeri haline gelen Büyükada’daki en önemli kalıntı, Büyük İskender’in babası Makedonya Kralı Philip II’ye ait, Karacabey mahallesinde Yunan Ortodoks mezarlığında 1930’da bulunan, altın paralardan oluşan Büyükada Hazinesidir. Toplamda 207 sikkeden oluşan hazine, İstanbul Arkeoloji Müzesi’ndedir. Büyükada, diğer İstanbul adaları gibi (Prens Adalari) 7 yüzyillik Bizans Hükümranlığı sırasında hapishaneleri ve manastırlarıyla ünlüydü. Bu süre zarfında, taht kavgaları ve politik ve dini çatışmalardan dolayı, prensler, prensesler ve din adamları Büyükada’ya sürgüne gönderilir ve korkunç işkencelere uğrarlardı. İstanbul’un Türkler tarafından fethinden yaklaşık altı hafta önce ve şehrin Fatih Sultan Mehmet tarafından kuşatması sırasında, Baltaoğlu Süleyman Bey Kınalıada, Burgazada ve Heybeliada’yı bir donanma ile ele geçirmiştir. Kalesi olduğu için Büyükada bir süre daha dayanabilmiştir.

General Bilgi - Rehber

Büyükada, İstanbul’un 9 adalarının şehir merkezidir. Yüzölçümü 4,500 metrekare, nüfusu 200 yılı itibariyle 7,320’dir. Bu nüfus yaz aylarında 10-15 katına çıkmaktadır. Binaların çoğu bir tek yazın yazlık amacıyla kullanılmaktadır. Ada iki tepeden oluşur; kuzeyde 164 metre yüksekliğindeki İsa Tepesi (Hristos) ve güneyde 202 metre yüksekliğindeki Yüce Tepe (Aya Yorgi).

BİTKİ ÖRTÜSÜ
Büyükada’nın yerleşim yerleri dışındaki bitki örtüsü incelendiğinde, iğne yapraklı ormanların (Pinus brutia Ten.) Akdeniz makisi yer örtüsü ile birlikte yaygın olduğu görülmektedir. Adada ormanları oluşturan tek tür kırmızı çamdır. Ada, Türkiye’deki kırmızı çamların doğal alanının kuzey sınırında yer aldığından, toprak örtüsü çok sığdır ve ağaçlar yüzyıllardır insan etkisi altında yaşamışlardır; tek ağaçlar şekilsiz ve bodur kalmıştır.

Adadaki ikinci doğal bitki örtüsü Akdeniz makisidir. Akdeniz makisi Türkiye’nin Akdeniz Bölgesi’ndeki bitkisel hayatta en sık rastlanan bitkidir. Adada ikinci planda oluşmuş olan Akdeniz makisi unsurları oldukça uzundur. Öte yandan, adanın yerleşik yerlerinde, birçok egzotik bitki şartlara uyum göstermiştir.

BANKALAR
Ada’da 4 adet banka vardır. Bunların hepsi ATM’dir.
 1- Akbank: Ş. Recep Koç Cd. No.11/A  (0216) 382 63 19    
 2- T. İş Bankası: Düz sk. No.4  (0216) 382 64 67    
 3- Yapı ve Kredi Bankası: Gülistan Cd. No.10  (0216) 382 22 16    
 4- T.C. Ziraat Bankası: Ş. Recep Koç Cd. No.13-B  (0216) 382 10 00

GÜVENLİK
Ada’nın polis karakolu Karakol Meydanı’ndadır. Sorun yaşadığınız takdirde karakola veya iskele binasının içindeki polise rahatlıkla başvurabilirsiniz.
Adalar Merkez Karakol Telefonu: (0216) 382 60 36

SAĞLIK   
Büyükada’da Adalar Devlet Hastanesi vardır. Bu hastanede küçük ameliyatlar gerçekleştirilebilir. Daha büyük müdahaleler için, hastalar Kartal Devlet Hastanesi’ne veya başka sağlık merkezlerine gönderilmektedir.Belediyeye ait Ambulans tekneleri hastaları derhal Kartal’a sevk eder.

Tıbbi ihtiyaçları için adada 4 adet eczane vardır.

Büyükada Eczanesi: Çınar Cd. No: 2 (0216) 382 67 56   
Halk Eczanesi: Çınar Cd. No:17 (0216) 382 60 37   
Merkez Eczanesi: 23 Nisan Cd. No: 12 (0216) 382 63 92   
Yeni Eczane: Çınar Cd. No: 11 (0216) 382 38 00   
Adalar Devlet Hastanesi: Lâla Hatun cd. No.47 (0216) 382 62 28   
Ambulas:(0216) 382 68 03   
Bir sağlık sorununuz olduğu takdirde Turizm Bilgi, Belediye Ticaret Polisi veya Adalar Devlet Hastanesi’ne başvurabilirsiniz.

OKULLAR     
1- Büyükada Şehid Murat Yüksel İlköğretim Okulu (0216) 382 60 44
2- Büyükada İlköğretim Okulu (0216) 382 64 66
3- Büyükada Yunan İlkokulu (0216) 382 64 82

SİNEMALAR
Büyükada’da 2 açık hava sineması vardır. Bu sinemalar yaz mevsimi sırasında açıktır, gösterimler akşam 22.00’de başlar. Genellikle her akşam başka bir film gösterilir.
Büyükada Sineması: Lâla Hatun Sk. No 14
Lâle Sineması: Çınar Cd. No.52 (0216) 382 70 69

PASTANELER   
Bahar Pastanesi: Saat Meydanı  (0216) 382 68 70   
Büyükada Pastanesi: Ş. Recep Koç Cad. No: 42  (0216) 382 43 03   
Güven Pastanesi: Ş. Recep Koç Cad. No: 14  (0216) 382 64 18

PLAJLAR
1- Nakibey Plajı: Maden bölgesindedir ve yürüyerek ya da faytonla ulaşılabilir.
2- Kumsal Plajı: Kumsal bölgesindedir ve yürüyerek ya da faytonla ulaşılabilir.
3- Yörükali Plajı: Dalgakıranın yanından bu plaja giden motorlu tekneler kalkar.
4- Prenses Plajı: Dalgakıranın yanından bu plaja giden motorlu tekneler kalkar, yürüyerek ya da faytonla da ulaşabilir.

KÜÇÜK TUR 
İskeleden başlar, Çankaya Bulvarı ve Nizam yolundan geçerek Birlik Meydanı’na varır. Birlik Meydanı’ndan devam eden tur Yunan Mezarlığı’ndan, Karacabey Körfezi, Maden, Yılmaz Türk Bulvarı’ndan geçerek iskelede sona erer.
 
BÜYÜK TUR  
Küçük Tur’daki gibi Birlik Meydanı’na ulaşılır. Buradan, Büyük Tur olarak belirlenen yol sizi adanın arkasından dolaştırarak Yunan Mezarlığı’nı geçtikten sonra Küçük Tur gibi biter.

Her iki tur da yürüyerek, bisikletle ya da faytonla yapılabilir. Eğer faytonla tura çıkarsanız elinizdeki haritaya dikkat edin.

DİL YARIMADASI
Büyükada’nın batı yakasındaki Dil Yarımadası 500 metre uzunluğunda ve 100 metre genişliğindedir. Kuzey kıyısında Nizam (Değirmen) Körfezi, güney kıyısında plaj ve tesisleriyle Yörükali Körfezi vardır. Adalara günübirlik gelenlerin en fazla tercih ettiği yerlerden biridir. Çam ağaçlarının altında piknik masaları ve banklar vardır.

ÖNEMLİ TELEFONLAR  
Sub-Governancy: (0216) 382 60 17
Office of the Mayor : (0216) 382 78 09
Municipality Exchange : (0216) 382 78 50
Büyükada State Hospital : (0216) 382 62 28
Central Health Directorate : (0216) 382 62 10
Ambulance: (0216) 382 63 03
Municipality Trade Police: (0216) 382 68 03
Public Education Center: (0216) 382 56 66
Office of the Mufti: (0216) 382 56 03
National Education Directorate: (0216) 382 65 01
Büyükada Boat Landing: (0216) 382 60 06
Seabus Landing : (0216) 382 44 36
Police: (0216) 382 60 36
Fire Department: (0216) 382 68 21
Waterworks: (0216) 382 62 15
Post Office: (0216) 382 59 71
District Headman’s Office (Nizam District) : (0216) 382 59 32
District Headman’s Office (Maden District) : (0216) 382 45 86

KULÜPLER-DERNEKLER
    
ANADOLU KULÜBÜ
Prinkipo Yat Kulübü Limited Şirketi 1906’da İngiliz Leon Pearce liderliğinde kurulmuş, 1923’te Osmanlı Büyükada Yat Kulübü ve Cumhuriyetin ilanından sonra Türk Büyükada Yat Kulübü olmuştur. Kulüp 1937’te iflas ettiğinde Atatürk yat kulübünün Anadolu Kulübü’nün Büyükada şubesi olmasını talimat vermiştir.
Adres: 23 Nisan Cd. No.: 58 Büyükada
Telefon: (0216) 382 68 30 - 382 11 24

BÜYÜKADA SU SPORLARI DERNEĞİ
Büyükada Deniz Kulübü olarak da bilinen dernek 1985’te onbir Büyükadalı tarafından kurulmuştur. Amacı adanın çocuklarına ve gençlerini su sporlarını sevmeye ve yapmaya teşvik etmekti. 1995’te başlayan yüzme aktiviteleri 1999’a kadar yalnızca yaz aylarında yapılmış, kapalı havuz yapıldığında bütün yıla yayılmıştır. Adada yaşayan ve okula giden bütün çocuklar kulübün tesislerini ücretsiz olarak kullanabilmektedir. Büyükada Deniz Kulübü’nün yüzücüleri birçok yarışmaya girip çok iyi sonuçlar almaktadır.
Adres: Deniz Kulübü Sk. No: 18 Büyükada
Telefon: (0216) 382 75 76 - 382 76 01 Faks: (0216) 382 32 76

BÜYÜKADA KÜLTÜR DERNEĞİ
 Büyükada Kültür ve Dayanışma Derneği 1994’te kurulmuş, faaliyetlerine 1995’te başlamıştır. Büyükada hakkında yayınlar yapmakta, kültür ve sanat faaliyetleri, çevreci çalışmalar ve hayır işleri ile uğraşmaktadırlar.
Adres: Çınar Meydanİ No:18 Büyükada
Telefaks: (0216) 382 73 78

ADALAR ROTARY KULÜBÜ
Adres: Camii Sk. No: 9 Büyükada
Telefon: (0216) 382 28 55  

Büyükada’da Gezilecek Yerler

İSKELE BİNASI
Bu bina, Büyükada’daki Osmanlı Neo-Klasik hareketin bir örneğidir. Mimarı kesin olarak bilinmese de, binanın Mimar Vedat Tek tarafından tasarlandığı düşünülmektedir; kendisi bu hareketin temsilcilerinden ve Bostancı ve Moda İskelelerini tasarlayan mimardır. 1914’te inşa edilmiştir. Seramik fayanslar Kütahyalı Mehmet Emin Efendi tarafından yapılmıştır. 1999-1001 yıllarında restore edilmiştir.

EVLER
19. Yüzyıl sonları 20. Yüzyıl başlarında inşa edilen ahşap evler Türk ve Batı mimarı tarzlarının bir sentezi olarak ortaya çıkmıştır. Belçika, Almanya ve Fransa gibi ülkelerde bile nadir görülen ve Büyükada’da ortaya çıkan Art Nouveau tarzının birçok ve önemli örnekleri mevcuttur. Bu evleri haritanızda Küçük Tur olarak işaretlenen yolda görebilirsiniz.

YETİMHANE
Hristos Manastırı yakınlarında, İsa Tepesi’nde, Büyükada’nın en güzel yerlerinden birindedir. 1898’de bir Fransız şirketi tarafından otel olarak inşa edilmiştir. Binanın mimarı, İstanbul’da doğup büyümüş mimar Alexandre Vallaury’dir. Yetimhane binası 26,000 metrekarelik bir alana oturtulmuştur. 101 metre uzunluğundaki bina güney-kuzey istikametinde uzanır. Yüksekliği araziye göre 22 ve 24 metre olabilir. Binanın özelliği, farklı boyut ve işlevi olan bir binaya geleneksel Türk evi tarzının uygulanmış olmasıdır. Nişler, niş destekleri, pencereler ve çatı görünümü Türk mimarisinin bütün özelliklerini taşır. Bu bina Türkiye’deki, belki de dünyadaki en büyük ahşap iskeletine sahip binadır. Bina otel olarak inşa edilmiş olsa da, gerekli resmi izinler alınamamış, hiç bu işlevi görmemiştir. Sonrasında, zengin bir Yunan ailesi mülkü satın alarak binayı Yunanlı yetimler için ev ve okul olarak kullanan Patrikhane’ye bağışlamıştır. Bina 1970’lerin başında boşaltılmış, o günlerden beri de boş durmaktadır.

HAMİDİYE CAMİSİ
Ada Camii caddesinde bir bahçe içinde yer alır. Mimari olarak eklektik tarzda olan bina 1895’te II. Abdülhamid’in emriyle inşa edilmiştir. Kesme kumtaşından iki katlı olarak inşa edilmiştir. Alt kat henüz bir okulları olmayan Türk çocukları için yapılmış, okul başka bir binaya taşındıktan sonra cami olarak kullanılmıştır. Bina kareye yakın bir dikdörtgendir. Mihrap ve duvarlar çinilere benzeyen süslemelerle kaplıdır 

NİZAM CAMİSİ
Adresi Nizam Cd. No.81, Büyükada’dır. 1967’de yapılmıştır.

HACI HAVVA ÖZEN CAMİSİ
Pazaryerinde, Ş.Recep Koç Bulvarı No. 26’dadır. 1986’da yapılmıştır.

KUMSAL CAMİSİ
Deniz Kulübü Caddesi No. 22’de Kumsal bölgesindedir, 1985’te yapılmıştır.

AYA YORGI MANASTIRI
Patrikhane’nin kayıtlarına göre, binanın tarihi 1751’dir. Küçük kilise, şapel ve dua odası eski kilise olarak bilinir ve kırmızı kiremit çatılı, iki katlı küçük bir binadır. Tepede çan kulesinin hemen arkasındaki taş kilise yeni Aya Yorgi kilisesidir. Binasının yapımına 1905’te başlanmış ve 1909’da tamamlanmıştır.

AYA NIKOLA MANASTIRI
Manastır Karacabey Körfezi’nin kuzey tarafındadır. Bizans döneminde manastır ve kilise deniz kenarındaydı. Zamanla manastır sular altında kalınca 16. Yüzyılda şu anki yerinde küçük kilise yapıldı. 1894 büyük depreminde Heybeliada Ruhban Okulu’nu yaptıran Banker Stefanovik kalan malzemelerle Aya Nikola manastırını yaptırmıştır.

HRISTOS MANASTIRI
İsa Tepesi’ndeki bu manastır adadaki en yüksek ikinci noktadır ve muhtemelen Bizans döneminden kalma olmasına rağmen, 1597’de Patrik Meletios Pigas tarafından yeniden yaptırılmıştır. 6 Ağustos üzümlerin toplanmasını simgeleyen bir dini bayramdır. O gün manastırı ziyaret edenlere eski zamanlarda üzüm ikram edilirdi.

AYA DIMITRI KİLİSESİ
Zagnos Paşa bulvarı ile adanın Kumsal kısmının kesiştiği yerde büyük bir bir bahçe içindedir. Dini günlerde törenler burada yapılır. Adadaki ortodoksların ortak çaba ve desteğiyle yapılmıştır. Dışarıdaki girişin üstündeki yazı 1856 – 1857 tarihini verir. Üç nefli, dikdörtgendir.

PANAGIYA KİLİSESİ
Bir kapısı pazara çıkar, diğeri faytoncular meydanına. Meryem Ana’nın adına inşa edilmiş olan Panagiya Kiliseleri üç olaya adanmıştır: Meryem’in doğumu (26 Ekim), Meryem’in mabede girişi (21 Kasım) ve Meryem’in ölümü (15 Ağustos). Adadaki büyük kilise Meryem Ana’nın ölümüne adanmış olup adanın eski mezarlığında yer almaktadır.

AYA TODORI ŞAPELİ
Maden’de, Yılmaz Türk Bulvarı’nda evler arasında küçük bir şapeldir. Yoldan 17 adım inilerek girilmektedir. Bunun da eski bir mezarlık kilisesi olduğuna inanılmaktadır.

PROFITIS ILIAS MEZARLIK KİLİSESİ
Aya Nikola’daki Yunan Ortodoks mezarlığındadır. 1878’de yapılmış olan, 4’e 7 metre, basit, dikdörtgen, ahşap bir binadır.

ERMENİ KATOLİK KİLİSESİ
Anadolu Kulübünden Çankaya Meydanı’na giderken Mehmetçik Caddesi’nin solundadır. 1868’de Meryem Ana’nın adına Avrupalı tüccar Andon Apelyan tarafından Meryem Ana’ya adanmıştır. Ahşap iskelet, çatı ve karolarla tek bir dikdörtgen yapıdır.

SAN PACIFICO LATİN KATOLİK KİLİSESİ
Bahçe bir taraftan Lala Hatun Caddesi’ne ve diğer taraftan Yeni Cadde’ye açılır. 1885’te yapılmıştır. Dikdörtgen planı, ahşap çatı çerçevesi vardır. Ortodoks kiliselerinin aksine, ikonostaz yoktur. Basit bir dış dehlizi vardır.

MUSEVİ SİNAGOGU (Heset Le Abraham Sinagogu)
Kumsal’dadır, dikdörtgen planı vardır. Sivri bir kubbesi vardır, 1921’de inşa edilmiştir.

NE YAPABİLİRSİNİZ?
Saatli Meydanın etrafındaki bisikletçilerden bisiklet kiralayabilirsiniz.
Yürüyerek, bisikletle ya da faytonla Küçük Tur yapabilir, doğal güzellikleri ve Ada’daki güzel evleri görebilirsiniz.
Büyük Tur yaparsanız, Ada’nın yerleşim olmayan yerlerini de görebilirsiniz.
Birlik Meydanı’na gidip Lunapark Kafe’de çamlar altında dinlenebilirsiniz.
Ada’yı yukarıdan görmek için Birlik Meydanı’ndan Yüce Tepe’ye çıkabilirsiniz. Bir yemek yiyebilir, Aya Yorgi Kilisesi’ni ziyaret edebilirsiniz.
Birlik Meydanı’ndan ormana girebilir, Yetimhane ve Hristos Kilisesi’ni ziyaret edebilirsiniz.
İskeleden Hamidiye Camisi’ne yürüyerek kısa zamanda ulaşabilirsiniz.
San Pacifico, Ermeni Katolik, Panagiya ve Aya Dimitri Kiliselerine gidebilirsiniz.
Aya Todori Mabedini, Aya Nikola Manastırı’nı veya Profitis Ilias Kilisesi’ni yürüyerek veya faytonla ziyaret edebilirsiniz.
Kumsal mahallesindeki Musevi Sinagog’unu ziyaret edebilirsiniz.
Dil Yarımadası’na pikniğe gidebilir ya da biraz ileride Aşıklar Kafe’de semaverden çay içebilirsiniz.
Plajlara yüzmeye gidebilirsiniz.
Çankaya Bulvarı’nda Turing Kültür Evi’ni ziyaret edebilirsiniz.
İskelenin etrafındaki restoranlarda bir yemek yiyebilirsiniz.
Yaz akşamlarında sinemaya gidebilirsiniz.
Otellerden birine gidip eğlenceli bir akşam geçirebilirsiniz.
           

Büyükada’ya Ulasim (Vapur, Deniz Otobüsü, Motor tarifeleri)

VAPUR SÜRELERİ
Sirkeci - Büyükada : 90 dakika
Bostancı - Büyükada direct : 30 dakika
Bostancı - Heybeliada - Büyükada : 45 dakika
Bostancı - All Islands - Büyükada : 60 dakika

DENİZ OTOBÜSÜ SÜRELERİ
Kabataş - Büyükada : 30 dakika
Bostancı - Büyükada : 10 dakika

Büyükada İskelesi Merkez Bürosu
Tel. : (0216) 382 60 06

Büyükada Deniz Otobüsleri İskelesi
Tel. : (0216) 382 44 36

Adada ulaşım için atlı faytonlar kullanılmaktadır. İtfaiye, polis, belediye ve sağlık kurumlarınca kullanılan araçlar haricinde motorlu araç kullanımına izin verilmemektedir, dolayısıyla gürültü veya hava kirliliği yoktur.